Skład wyszedł taki:

• masło – 1 kostka aktualnie prawie standardowa, czyli 200 g
• miód – słoiczek standardowy średni, ja daję miód gryczany bo ma więcej charakteru. Słoiczek standardowy to zazwyczaj 400g.
• jajko – 2 na tę ilość, pewnie dlatego tak puchną.
• soda – 1 łyżeczka, dość kopiasta, miód trzeba zobojętnić.
• mąka – tu jest problem. Wsypywałam na zasadzie “tyle, żeby miało sensowną konsystencję”, ale wyszło około 3/4 kg.

Zapachów do smaku. Można pirzgnąć kupną przyprawą do piernika jak się lubi, ja natomiast lubię własne kompozycje pt. jak mi się sypnie. Składają się one z:

• cynamon – sporo
• imbir – sporo
• kardamon – mniej
• ziele angielskie mielone – mniej
• goździki mielone (w wersji kupnej dostępne chyba tylko w Niemczech, i to nie o każdej porze roku) – mniej
• gałka/kwiat muszkatołowy – również mniej.

Wykonanie:

Miód z masłem rozpuścić. Jak człek jest sprytny, to na koniec rozpuszczania ma to wszystko ledwie ciepłe i nie musi czekać. Jak jest mniej sprytny, to czeka aż przestygnie.
Sodę wsypałam tam bezpośrednio, acz kanonicznie chyba miesza się z mąką. Korzenie nasypałam na wierzch komponując kolorystycznie, po czym porządnie wymieszałam.
Dodałam dwa jajka (a skorupki do kosza kompostowego). Wymieszałam jeszcze raz. Jak ktoś nie poczekał i miał gorącą masę miodową to pewnie mu się zwarzą. Jeszcze nie widziałam takiego iwentu, ale na wszelki wypadek nie próbowałam.
Zabrałam się za wsypywanie mąki do masy, mieszając łyżką. Jak łyżka zaczęła zgłaszać protesta i sugerować że za chwilę się oflaguje, wywaliłam resztę na blat i zaczęłam miąchać łapami. Mąki dodawałam na tyle, żeby wyszła konsystencja ciepłej, dobrze rozrobionej plasteliny. Włożyłam do woreczka i wyniosłam do piwnicy, w przekonaniu że pierniczki powinny się odleżeć. Nie wiem, czy rzeczywiście powinny, ale mam to wbudowane (piwnica – około 10-15 stopni Celsjusza, ale balkon czy dół lodówki też pewnie może być).
Następnego dnia wzięłyśmy (ja i gimnazjalne mangistki-animistki) kawałek marmuru, w który zamieniło się ciasto i zaczęłyśmy nad nim pracę u podstaw. One zaczęły ugniatać w planach rozwałkowania, ja odrywałam kawałki i lepiłam jak z plasteliny, ogrzewając w dłoniach by zmiękło.

Okazało się, że:

• należy rozwałkować cienko, bo jak już mówiłam, nabiera wzrostu (około 3 mm, powiedziałabym)
• nie rozlewa się za bardzo, więc można kłaść w miarę gęsto, acz centymetr luzu bym zostawiała
• trzyma się siebie nieźle, co dało możliwość robienia nawet cieniutkich pierników w typie ramkowatym
• zachowuje nacięcia, więc jeżeli się zrobi listek, a w nim natnie nożem żyłki, to zostaną po upieczeniu.

Piekłam w piekarniku elektrycznym, z nawiewem, ustawienie na 190 stopni. Nie wiem na ile jest to prawdziwa temperatura, bo kuchenka trochę już ma. Pierniczków trzeba pilnować, bo pieką się bardzo szybko – nie zdołałam zanotować czasu, ale pewnie około 10 min albo i mniej. YMMV, zwłaszcza że czas pieczenia wyraźnie zależy od liczby blach w piecu i rozmiaru pierników. Po upieczeniu prawie od razu można pierniczki zdjąć z patelni, nie są giętkie (za to parzą w palce). Są tak mało słodkie, że można polukrować i nie zginąć na zasłodzenie. Efekty działalności mangistek-animistek zaopatrzonych w dużo foremek, lukier oraz różnokolorowe pisaki do strojenia można obejrzeć na fotce z komórki. Efekty mojej zabawy plasteliną może jeszcze sfotografuję. Enjoy!

• mąka pszenna – 45 dkg (3 szklanki bez 6 łyżek)
• cukier – 35 dkg (1,5 szklanki + 2 łyżki)
• jajka – 5
• masło – 20 dkg
• proszek do pieczenia – 2 łyżeczki
• sól – szczypta
• bakalie – 50 dkg (owoce kandyzowane, rodzynki, orzechy)
• sherry – 2 kieliszki

Owoce rozdrobnić na kawałki podobnej wielkości, migdały i orzechy zalać wrzątkiem i obrac ze skórek, zalać alkoholem i odstawić na noc.
Masło nadtopić (w mikrofali, w misce nad gorącą wodą, wedle uznania), ostudzić, utrzeć w misce z cukrem, solą i jajkami (można utrzeć z samymi żółtkami, a z białek ubic piane i delikatnie domieszać do masy po utarciu, albo przy dodawaniu owoców).
Piekarnik rozgrzać do 140 stopni (a raczej wlaczyc, jezeli elektryczny, nastawic temperature i zajac sie dalej ciastem).
Mąkę przesiać, wymieszać dokładnie z proszkiem do pieczenia, zmiksować z masą.
Owoce osączyć, potrząsając na sicie (nie odciskać), dodać do masy, wymieszać (upewnić się, czy nie tworzą gdzieś w cieście większych posklejanych grupek).
Teraz ewentualnie dodać ubite białka.
Piec w tortownicy lub formie ok. 1,5 godziny w temperaturze 140 stopni, ostudzic, zdobic:
- polac cienka warstwa lukru, ozdobic owocami
- skropic sherry, posmarowac przetarta marmolada, posypac siekanymi drobno
orzechami.
- polac cienka warstwa bialego lukru, zrobic ozdobne wzorki ze stopionej
czekolady lub lukru barwionego (pisaki lukrowe)

Opcje i uwagi:

1. Keks można zrobić bezorzechowy, bezrodzynkowy albo bez-cokolwiek, zależnie od potrzeb konsumentów i ich alergii. Jako wkład, żeby było miło i kolorowo, można zastosować:
   • kolorowaną papaję
   • kolorowanego ananasa
   • rodzynki różnych rodzajów i kolorów
   • gotową skórkę pomarańczową i cytrynową
   • kandyzowane wisienki
   • połamana czekoladę (ale wtedy jest to keks troche nietradycyjny)
   • pistacje (należy się upewnić, że są niesolone lub odsolić – obłupać ze skórek, umyć)
2. Do moczenia bakalii można użyć w zasadzie każdego rodzaju alkoholu/zalewy, myśmy już wypróbowali wódkę z sokiem pomarańczowym, rum, wódkę z jabłkowym.
3. Ta ilość ciasta starcza na 2 keksówki średniego kalibru.
4. Jezeli po upieczeniu ciasto jest kleiste, zakalcowate i ogólnie nieprzyjemne, należy je wydłubać z foremek, wrzucić do miski, zalać odrobiną mleka, dokładnie rozmieszać (na rozmazaną breję!), dosypać podwójną porcję proszku do pieczenia, dokładnie zmiksować i na nowo upiec. BTDT, udaje się uratować.
5. Foremki metalowe należy wykładać bardzo dokładnie papierem do pieczenia, bo ciasto jest płynne i wpycha sie w każde zalamanie papieru/szparę, a bez papieru nie chce dac się wyjać z niektórych foremek.
6. Zwykle mocno rośnie, nie należy lać więcej niż 2/3 wysokości formy (a jak akurat nie urośnie, to po prostu będzie płaskie, za to nie zaleje piekarnika).
7. Do foremki silikonowej może być za ciężkie, wyjdzie brzuchata, chyba że się ją podeprze czymś z boków.

—

Korekta i dodatek (2008-12-21)

Zmienione nieco proporcje daja keks lekki i puchaty:

Jajka: 4

Cukier: 150 gramów

Masło: 150 gramów

Proszek do pieczenia: 4 łyżeczki

Mąka pszenna 500: ok. 350 gramów

Śmietana 12%: ok. 100 ml

Kefir: 250 ml

Owoce: ok. 400 gramów

Po domiksowaniu mąki ciasto robi się dość suche (a na pewno nie lejące!), więc trzeba chlapnąć kefiru. Jajka były rozdzielone, białka osobno ubite i dodane po owocach, reszta jak w przepisie wyżej.

Przyprawy:
* świeży imbir – ok. 3 cm korzenia, może być też mielony
* 2 łyżeczki cukru pudru
* 1/2 łyżeczki cynamonu
* 2 ziarna pieprzu
* 5 goździków
* 4-5 listków laurowych (lub więcej)
* kawałek gałki muszkatołowej
* 4-5 ziarenek ziela angielskiego

Poza tym:
* płaty śledziowe – 1/2 kg, najlepiej matjasy z beczki
* 4 średnie cebule
* olej
* 1 puszka koncentratu pomidorowego (albo 1 mały słoiczek keczupu, ja zawsze robię z koncentratem)

Śledzie wymoczyć przez 30-45 min. w wodzie, ew. z dodatkiem mleka.
Oryginalny przepis mówi, żeby wszystkie przyprawy zemleć razem w młynku, życzę jednak powodzenia w mieleniu świeżego imbiru, liści laurowych albo goździków. To, co się da, rozdrobnij (gałkę utrzyj na tarce) i zmieszaj. Imbir pokrój na cieniutkie plasterki. Ułóż płaty śledziowe warstwami na talerzu, posyp przyprawami i obłóż ze wszystkich stron plastrami imbiru, goździkami i liśćmi laurowymi (chyba że udało ci się je zemleć, ale szkoda czasu na próby). Odstaw na noc do lodówki.

Na jakiś czas przed podaniem pokrój i zeszklij na oleju cebulę. Na sam koniec dodaj koncentrat pomidorowy i przestudź. Śledzie delikatnie oskrob z nadmiaru przypraw i pokrój na jadalne kawałki, ułóż warstwami na półmisku i przykryj grubą warstwą cebuli z koncentratem. Udekoruj pietruszką.

Przepis z Wyborczej.

Śledzie moczyłam w wodzie (można dodać mleka) przez 30-60 minut. Pokroiłam wszystko w kostkę i wymieszałam z jogurtem. Czegoś w tej sałatce brakowało, więc wsadziłam ją do lodówki i ugotowałam

Ziemniaki ostudziłam pod zimną wodą, obrałam, pokroiłam w kostkę i wymieszałam z sałatką. Po kolejnych kilku godzinach w lodówce była perfekcyjna.

1. mąka – 1/2 kg
2. miód naturalny – 30 dag
3. cukier – 15 dag
4. przyprawa do piernika – 3 kopiaste łychy
5. kakao – 3 kopiaste łychy
6. masło – 1/2 kostki
7. jajka – 1 szt.
8. proszek do pieczenia – pół opakowania?
9. do dekoracji: migdały, orzechy, cukrowa kolorowa posypka itd

W rondlu, na niewielkim ogniu rozpuścić: miód, cukier, przyprawę do piernika, masło i kakao; przestudzić.

W misce: mąkę przesiać, wbić jajko, dodać proszek do pieczenia i wlewać, mieszając, przestygniętą masę z rondla.

Masę ugniatać aż będzie jednolita, można dodać mąki, jeśli będzie za rzadka; wałkować, i wykrawać ciastka. Nie dawać ciasta kotu, bo mu zaszkodzi (co nie znaczy, że nie będzie próbował ukraść). Smarować rozbełtanem jajkiem (ciastka, nie kota) i dekorować czym bądź (pietruszka nie pasuje!). Piec w 180 -200 stopniach kilkanaście minut (uważać, żeby nie przypalić).

Świeżo upieczone pierniczki są świetne do wybijania okien, natomiast żeby się nadawały do spożycia, należy je pozamykać w pudełkach z kawałkami chleba i odczekać parę dni. Normalnie żeby były gotowe na święta, piekę je w okolicach Mikołaja.